W przypadku alkomatów możemy rozróżnić dwa główne atesty. Wymogiem ich otrzymania jest przejście szeregu testów i badań:

1. Norma EN 16280:2012 – przeznaczona do pomiarów indywidualnych, czyli do badania samego siebie, na przykład przed podróżą.
2. Norma PN-EN 15964 – stworzona do badania innych osób. Nadawana urządzeniom przeznaczonym do sprawdzania pracowników.

Alkomaty z atestem – porównanie norm i zastosowań

Porównanie norm PN-EN 15964 i EN 16280:2012 oraz przykładowych urządzeń PROMILER spełniających każdą z nich

Norma	Przeznaczenie	Typ użytkownika	Przykładowe urządzenia PROMILER
PN-EN 15964	Kontrola wielu osób	Firmy, zakłady pracy, instytucje	PROMILER iSOBER 70, PROMILER ALP-1
EN 16280:2012	Samokontrola	Kierowcy i użytkownicy indywidualni	PROMILER AL-8000 PLUS

W praktyce użytkownicy często używają określenia „atest” w odniesieniu do alkomatów spełniających europejskie normy jakości. W przypadku profesjonalnych urządzeń najważniejsze są normy PN-EN 15964 oraz EN 16280:2012.

Certyfikat – potwierdzenie testów nadających atest

W przypadku alkomatów określony model musi przejść przez szereg testów (zdjęcie nr 2). Potwierdzeniem ich wcześniejszego odbycia jest certyfikat nadawany przez akredytowane laboratorium, który możemy zobaczyć na zdjęciach umieszczonych poniżej.

PN-EN 15964 – norma dla alkomatów do badań wstępnych i przesiewowych dla dużej liczby ludzi

Norma PN-EN 15964 określa wymagania dla alkomatów przeznaczonych do badania dużej liczby osób. Są to urządzenia wykorzystywane przez firmy, instytucje oraz służby odpowiedzialne za kontrolę trzeźwości pracowników.

Alkomaty zgodne z PN-EN 15964 powinny charakteryzować się:

• wysoką powtarzalnością wyników,
• odpornością na intensywną eksploatację,
• możliwością wykonywania dużej liczby testów,
• stabilnością pomiarową,
• odpowiednimi procedurami kontroli jakości.

Testy potwierdzające cechy urządzenia zgodne z atestem PN-EN 15964 możemy znaleźć również na (zdjęcie nr 2). Zaliczyć do nich można między innymi:

Badania podstawowe i bezpieczeństwa – na przykład:

• Higiena – czy konstrukcja pozwala bezpiecznie badać wiele osób bez ryzyka przenoszenia zabrudzeń.
• Bezpieczeństwo elektryczne – ochrona użytkownika przed zagrożeniami związanymi z zasilaniem.
• Wymagania ogólne – spełnienie podstawowych założeń konstrukcyjnych.
• Zakres pomiarowy – przedział stężeń, jaki urządzenie potrafi rzetelnie zmierzyć.
• Temperatura i wilgotność – wpływ warunków otoczenia na poprawność pomiaru.

Obsługa i metodyka pomiaru – na przykład:

• Łatwość obsługi – intuicyjność i prostota użytkowania.
• Metoda pobierania próbki oddechu – kluczowy test zabezpieczający przed oszukaniem urządzenia (opisany dalej).
• Jednostki pomiarowe – poprawność stosowanych jednostek.
• Zaokrąglanie – prawidłowy sposób zaokrąglania wyniku.
• Wyświetlacz – czytelność prezentowanego odczytu.
• Regulacja (adjustment) – poprawne ustawienie urządzenia względem wzorca.

Badania metrologiczne (dokładność pomiaru)

• Dokładność – zgodność wskazań z wartością rzeczywistą.
• Powtarzalność – zbliżone wyniki przy kolejnych pomiarach tej samej próbki.
• Dryft – wahania wskazań w czasie.
• Histereza – brak wpływu poprzednich pomiarów na bieżący wynik.
• Wpływ pary wodnej (kondensacji) – odporność na skraplającą się wilgoć.
• Temperatura pracy – stabilność w różnych temperaturach użytkowania.

Testy wytrzymałościowe (warunki transportu i pracy w terenie)

• Wstrząsy mechaniczne – odporność na uderzenia.
• Wibracje przy stałej częstotliwości oraz wibracje losowe – odporność na drgania podczas transportu.
• Swobodny upadek – wytrzymałość po przypadkowym upuszczeniu.
• Mróz (cold), suche gorąco (dry heat) i wilgotne gorąco (damp heat) – działanie skrajnych temperatur.

Wszystkie wymienione badania urządzenie musi zaliczyć wynikiem pozytywnym (Pass), a ich przebieg dokumentowany jest w załącznikach do raportu z badań. Dopiero komplet pozytywnych wyników pozwala nadać alkomatowi normę PN-EN 15964 i dopuścić go do profesjonalnej kontroli trzeźwości.

„Breath sampling method test” – najważniejszy test normy PN-EN 15964

Warunkiem szczególnie istotnym, który musi spełnić alkomat posiadający tę normę, jest blokada oszustwa pomiaru. Niektóre alkomaty bez zabezpieczenia można łatwo oszukać, na przykład poprzez zaciągnięcie powietrza, a nie jego wydmuchanie.

Dzięki zabezpieczeniom, zdolnym przejść przez „Breath sampling method test”, mamy pewność, że badanie innej osoby przebiegnie bez zakłóceń.

Alkomaty z atestem PN-EN 15964

PROMILER iSOBER 70 – profesjonalny alkomat dla firm

Alkomat PROMILER iSOBER 70 jest najwyżej ocenianym urządzeniem w ofercie PROMILER przeznaczonym do kontroli trzeźwości pracowników, spełniając przy tym wymagania PN-EN 15964.

Urządzenie szczególnie dobrze sprawdza się w branżach:

• budowlanej,
• transportowej,
• logistycznej,
• przemysłowej,
• produkcyjnej.

Dzięki bezustnikowemu pomiarowi możliwe jest szybkie sprawdzanie dużej liczby osób, co ma znaczenie podczas kontroli przed rozpoczęciem pracy lub przed wyjazdem kierowców w trasę.

PROMILER ALP-1 – rozwiązanie do profesjonalnych kontroli

Drugim urządzeniem zgodnym z normą PN-EN 15964 jest PROMILER ALP-1. Model ten również przeznaczony jest do zastosowań profesjonalnych i może być wykorzystywany wszędzie tam, gdzie konieczne jest regularne badanie pracowników.

EN 16280:2012 – norma dla użytkowników indywidualnych

Norma EN 16280:2012 została opracowana dla alkomatów przeznaczonych do samokontroli użytkowników indywidualnych.

Alkomaty zgodne z EN 16280:2012 powinny zapewniać:

• odpowiednią precyzję pomiarów,
• łatwość obsługi,
• stabilność wskazań,
• wysoką jakość sensora.

PROMILER AL 8000 PLUS – alkomat dla kierowców

PROMILER AL-8000 PLUS jest przykładem urządzenia spełniającego wymagania normy EN 16280:2012.

Atest a rodzaj sensora

Wyróżniamy głównie dwa rodzaje sensorów: elektrochemiczne i półprzewodnikowe. Te drugie (tańsze) często zniekształcają wynik pomiaru po kontakcie z innymi substancjami (np. dymem tytoniowym).

Sensor elektrochemiczny reaguje wyłącznie na alkohol, dzięki czemu ogranicza ryzyko błędnych wskazań. Dzięki jego lepszej precyzji i skuteczności to właśnie ten rodzaj urządzeń zdaje testy na „atest” najczęściej.